Počeci (2011-2012)
Priča o XRP-u počinje prije samog Bitcoina u određenom smislu. Ryan Fugger je još 2004. godine osmislio RipplePay, decentralizovani monetarni sistem zasnovan na povjerenju između učesnika. Međutim, moderan XRP Ledger kakav poznajemo danas nastao je kada su Jed McCaleb, Arthur Britto i David Schwartz počeli razvijati novi konsenzus protokol 2011. godine.
U junu 2012. godine, XRP Ledger je pokrenut sa 100 milijardi pre-kreiranim XRP tokenima. Iste godine, osnivači su formirali kompaniju OpenCoin Inc. za komercijalizaciju tehnologije.
Rani rast (2013-2015)
- 2013: OpenCoin se preimenovao u Ripple Labs. Kompanija počinje privlačiti značajne investicije od venture capital firmi. Jed McCaleb napušta kompaniju i kasnije osniva Stellar.
- 2014: Ripple počinje sklapati partnerstva sa bankama. Fidor Bank u Njemačkoj postaje prva banka koja koristi Ripple protokol.
- 2015: Ripple lansira prvi komercijalni proizvod za banke. FinCEN kažnjava Ripple sa 700,000 USD zbog kršenja propisa o prenosu novca, što je bio prvi slučaj regulatornog djelovanja protiv kripto kompanije u SAD-u.
Ekspanzija (2016-2017)
- 2016: Ripple dobiva BitLicense u New Yorku. Broj institucionalnih partnera raste. Lansiran je xCurrent proizvod za banke.
- 2017: Godina eksplozivnog rasta. XRP cijena raste sa 0.006 USD na početku godine do 3.84 USD u januaru 2018. Ripple zaključava 55 milijardi XRP u escrow. Preko 100 finansijskih institucija se pridružuje RippleNet-u.
Zrelost i izazovi (2018-2020)
- 2018: Tržište kriptovaluta prolazi kroz medvjeđi period. Ripple lansira xRapid (kasnije ODL) koji aktivno koristi XRP za prekogranična plaćanja.
- 2019: Ripple dobiva investiciju od 200 miliona USD u Seriji C. Partnerstvo sa MoneyGramom za korištenje ODL servisa. Preko 300 institucija koristi RippleNet.
- 2020: U decembru, SEC podnosi tužbu protiv Ripplea tvrdeći da je XRP neregistrovani vrijednosni papir. Ovo je bio početak višegodišnjeg sudskog procesa koji će definisati budućnost kripto regulacije u SAD-u.
SEC tužba i pobjeda (2021-2023)
SEC tužba je bila najznačajniji događaj u istoriji XRP-a. Komisija za vrijednosne papire je tvrdila da je Ripple prodajom XRP-a vršio neregistrovanu ponudu vrijednosnih papira u vrijednosti od 1.3 milijarde USD.
- 2021: Sudski proces počinje. XRP zajednica aktivno podržava Ripple. Mnoge berze delistaju XRP u SAD-u iz predostrožnosti.
- 2022: Obje strane podnose zahtjeve za presudu bez suđenja (summary judgment). Ključni dokumenti postaju javno dostupni.
- 2023: Sutkinja Analisa Torres donosi presudu u julu - prodaja XRP-a na javnim berzama NE predstavlja prodaju vrijednosnih papira. Ovo je bila ogromna pobjeda ne samo za Ripple već za čitavu kripto industriju.
Nova era (2024-danas)
Nakon djelimične pobjede u SEC tužbi, XRP ulazi u novu fazu razvoja:
- Američke berze ponovo listaju XRP za trgovinu.
- Ripple nastavlja globalnu ekspanziju ODL servisa u novim koridorima.
- Razvoj novih XRPL funkcionalnosti uključujući AMM, Hooks i poboljšane NFT mogućnosti.
- Rastuće interesovanje institucionalnih investitora.
- Potencijalni XRP ETF proizvodi u razmatranju.
Ključna lekcija: Istorija XRP-a pokazuje da je ovo projekat koji je preživio više tržišnih ciklusa, regulatorne izazove i tehnološke promjene. Od male startup ideje do jedne od najpriznatijih blockchain tehnologija na svijetu, put XRP-a je primjer i upornosti i evolucije u kripto prostoru.
Povezani članci
Upoznajte osnivače i ključne ličnosti koji su pokrenuli XRP projekat. Saznajte više o Ripple kompaniji danas, ili pogledajte plan razvoja za budućnost XRP-a.